Istota i zadanie światopoglądu cz. 19

Autor: | Tagi: światopogląd teistyczny, światopogląd w średniowieczu, światopogląd w baroku Opublikowane w Światopogląd 1 Comment

Obierając zaś nasze uwagi o podwójnym zadaniu każdego światopoglądu za punkt wyjścia w celu jasnego poznania, jakie powinny być istotne jego cechy, przekonamy się najpierw, że każdy światopogląd powinien być jednolity, czyli innymi słowy, że powinien nam wykazać jedną ostateczną rację i zasadę bytu, z której cały świat z mnogością i różnorodnością swych zjawisk wypływa. Bez tej własności zasadniczej nie wytłumaczyłby nam światopogląd owej przedziwnej harmonii, uderzającej nas pomimo wszelkie dysonanse tak potężnie, i nie czyniłby zadość najistotniejszym potrzebom podmiotu poznającego. Zatem światopogląd powinien być w najprawdziwszym tego słowa znaczeniu monistyczny.

Nie wystarczy jednak, by nam w jakichkolwiek sposób wskazał ową jedność zasadniczą bytu; jeżeli nie będziemy mieli jasnego poznania tak o jej istnieniu jako też o jej naturze i własnościach istotnych, nie możemy powiedzieć, że światopogląd taki może spełnić zadanie, jakie mu wszyscy myślący ludzie przypisują. Jasne więc poznanie tej zasady bytu jest drugim i niezbędnym warunkiem idealnego światopoglądu.

Z tą zaś własnością łączy się w sposób najściślejszy trzecia własność, mianowicie, żeby owa zasada bytu była nie tylko jedną, nie tylko jasno, ale także pewno poznaną. Ta trzecia własność nie utożsamia się po prostu z drugą. Jest bowiem zupełnie możliwą rzeczą, że drogą hipotez dojdzie się do jasnego poznania pewnych praw, które jednak nie będą silnie udowodnione, bo będą tylko przypuszczeniami, koniecznymi może przy pewnym poziomie wiedzy, ale tylko warunkowo, bo nie wykluczają innych możliwości.

Comments
  1. Posted by Reklama