Istota i zadanie światopoglądu cz. 29

Autor: | Tagi: Opublikowane w Światopogląd 1 Comment

Cały więc świat składa się z elementów czuciowych; nie ma zatem istotnej różnicy między światem fizycznym a psychicznym, nie ma różnicy między podmiotem a przedmiotem, między duszą a ciałem, między myślą a rzeczą.

Pogląd na świat psychomonistyczny, który tu w głównych tylko przedstawiliśmy zarysach, ma licznych i głośnych zwolenników; wyliczam tylko takich filozofów i przyrodników jak R. Wenarius, J. Petzold, E. Mach, H. Cornelius, H. Kleinpeter, J. B. Stall o, po części także W. Ostwald, dalej A. Riehl, Rehmke, Poincare, Th. Ziehen, M. Yerworn, Keibel, E. La as i t. d.

Mogłoby się zdawać, żeśmy popełnili pomyłkę, wyróżniając tych ostatnich od idealistów. Wszak jedni jak drudzy znają tylko czucia i wrażenia!

Jest atoli zasadnicza między nimi różnica. Idealizm starszej daty przyjmuje bowiem za pewnik, że jaźń, świadomość jest bytem indywidualnym, jednym, niepodzielnym, który w sobie wywarza wszystkie te wrażenia, czucia itd. Więc cały świat przestrzenny, materialny, jest tylko pozorem. Inaczej monizm psychiczny. Według niego nie ma jednostki psychicznej, indywidualnej, którą idealizm nazywa „ja“.

Comments
  1. Posted by Reklama