Istota i zadanie światopoglądu cz. 32

Autor: | Tagi: Opublikowane w Światopogląd 1 Comment

Metafizyka zawiera się już w pierwszych ich założeniach. Mówiąc, że świat składa się z elementów w sobie niezmiennych, a zmiennych w stosunku do poznającego ,,ja‘‘, z góry stanowią różnicę między bytem w sobie i bytem dla nas, budują więc na teoriopoznawczym dualizmie, który przecież uważają za sprzeczny z czystym doświadczeniem. Psychomoniści chcą usunąć dualizm poznającego podmiotu i przedmiotu poznanego; według nich nie należy mówić „myślę”, „czuję”, lecz „myśli”, „czuje”, podobnie jak mówimy „pada”, „grzmi”; a zapominają, że przecież, aby podobne zdanie wypowiedzieć, ten który je wypowiada, o tym fakcie wiedzieć powinien. Powiadają, że nie wychodzą poza granice czystego doświadczenia, jeżeli na podstawie analogii u innych „ludzi” przyjmują podobne wrażenia, czucia, myśli, jakie i sami mają; a zapominają, że jeżeli te obce czucia i myśli są tak samo realne jak ich własne, oni je tak samo poznać powinni.

I tak dałoby się jeszcze dużo o tym najnowszym światopoglądzie powiedzieć. Lecz roztrząsanie i głębsze uzasadnienie pojedynczych kwestii wychodziłoby poza ramy obecnego zadania. Tylko jedno jeszcze poruszymy pytanie: skąd owe elementy, owe czucia i wrażenia? Skąd ich wzajemna zależność, skąd odrębna prawidłowość w świecie fizycznym i psychicznym?

Comments
  1. Posted by Reklama