Istota i zadanie światopoglądu cz. 8

Autor: | Tagi: światopogląd gustawa, światopogląd greków, światopogląd humanistyczny Opublikowane w Światopogląd 1 Comment

Widzimy bowiem, że wszystkie rzeczy, podpadające pod doświadczenie nasze, są skończone, zmienne, niedoskonałe; że ich działanie koniecznie zależy od pewnych warunków zewnętrznych, że nad nimi stoją ogólne prawa zmuszające je, by się w sposób nieco antropomorficzny wyrazić, do takiego a nie innego zachowania się, do takiej a nie innej działalności. Zjawisko podobne musi wywołać nasze zdziwienie i pytanie, gdzie jego dostateczna racja. Nie mogąc zaś jej znaleźć w rzeczach samych, rozum dochodzi koniecznością logiczną do istoty absolutnej, nieskończenie doskonałej, posiadającej w sobie samej ostateczną rację bytu tak własnego jak i wszystkich innych rzeczy.

Tak więc z dwóch stron umysł widzi się zmuszonym do szukania odpowiedzi na pytanie, gdzie i jaka jest przyczyna lub zasada wszechbytu. Z jednej bowiem strony doszliśmy do poznania, że całość świata dzieli się na dwie wielkie, główne części. Między jedną a drugą zachodzą głębokie, istotne różnice. Różnic tych ani filozofia idealistyczna, am przeciwna jej filozofia materialistyczna, ani wreszcie rozmaite odcienie filozofii immanentnej czyli monizmu psychicznego zatrzeć nie zdołają. Choćbyśmy jedną część zjawisk, mianowicie materialnych, uważali w rzeczy samej za różnorodną z zjawiskami psychicznymi; choćbyśmy wmówili w siebie, że rzeczy pokazują się nam po części w szacie materialnej tylko wskutek indywidualnej organizacji zmysłów naszych: fakt różnicy w samym bezpośrednim pojmowaniu nie da się tym zaprzeczyć, ani też dalszy fakt, że inne prawa panują tu a inne tam, że zjawiska jednego nie dadzą się żadnym sposobem zamienić lub sprowadzić do drugich.

Comments
  1. Posted by Reklama